Vincent van Zaalen
VG instructies
 >  Roltrappen en liften
Introductie

Roltrappen en liften zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Onderhoud en inspectie zijn belangrijk om de veiligheid van de gebruiker te waarborgen. Maar ook onderhoud en inspectie is niet zonder risico. In deze TRA wordt ingegaan op de risico's m.b.t. de inspectie van roltrappen en liften en worden beheersmaatregelen voorgeschreven. 

Risico's > Wat kan er gebeuren?

Er zijn bij de inspectie van liften en roltrappen onderscheid te maken tussen twee groepen. Allereest de inspecteur zelf. Bij de inspectie van roltrappen en liften heeft hij/zij te maken met forse risico's door de draaiende delen van de machine met beknelling van lichaamsdelen als risico. Anderzijds wordt er gewerkt rond luiken, schachten en openingen met het risico van vallen. Verder zijn er risico's doordat er soms dicht bij onder spanning staande installaties moet worden gewerkt. 

Verder er een tweede groep die risico's loopt. Liften en roltrappen staan veelal in publieke ruimtes staan met het doel veel mensen te verplaatsen. Dat geldt zeker voor roltrappen want die zijn daarvoor specifiek gebouwd. Dit betekent dat er mensen aanwezig zijn die niet getraind of opgeleid zijn t.a.v. deze gevaren en er dus maatregelen getroffen moeten worden om die veiligheid te waarborgen. 

Maatregelen > Wat moet je doen?

Veiligheidsvoorzieningen: Bij liften en roltrappen zijn veelal veiligheidsvoorzieningen aanwezig voor de monteurs of inspecteurs. Het gaat om veiligheidsvoorzieningen zoals een inspectiebesturing, blokkeerschakelaar, tornvoorzieningen of luikcontact. Deze voorzieningen zorgen ervoor dat liften of roltrappen gecontroleerd kunnen draaien. Mits goed gebruikt kan er veilig worden geinspecteerd. Het is wel belangrijk van te voren te controleren of deze veiligheidsvoorzieningen ook daadwerkelijk functioneren. 

Communicatie: Een ander belangrijk aandachtspunt is goede communicatie. Zeker bij roltrappen wordt er vaak samen gewerkt met de onderhouder. Dit om op bepaald moment de roltrap te kunnen laten draaien en de inspectie te kunnen doen. Duidelijke afspraken over communicatie regels en gebruik maken van apparatuur zoals een portofoon voorkomt missstanden. 

PBM: Bij het werken aan roltrappen en liften zijn de standaard PBM voorschreven conform het protocol PBM. Omdat roltrappen en liften veel draaiende delen kent is het risico op draaien en beklemd worden groot. Om die reden is het van belang geen loszittende kleding, lang haar, of sierraden te dragen. 

Publiek: Tenslotte het treffen van 'stevige' maatregelen om omstanders of publiek op afstand te houden van de locatie zoals degelijke hekken, waarschuwingsborden. Mensen zijn gewoonte dieren en kunnen zonder dat ze het door hebben een hek zo omver lopen. 

Maatregelen > TRA

werkzaamhedenRisicoCollectieve maatregelIndividueel 

1


Roltrappen
Openen luik van de omkeerruimte

Roltrap blijft doorlopen omdat het luikcontact vastgezet/onklaar gemaakt is. Daardoor in aanraking komen met bewegende delen.

Vallen van omstanders op de roltrap door het plotseling stoppen van de roltrap.

Vallen van omstanders die door het hek lopen en in het luik vallen.  

Opgangen van de roltrappen afzetten met geborgde hekjes. Hekjes moeten niet omver gelopen kunnen worden.

Roltrap met de noodstop stilzetten.

Controle luikcontact of deze werkt en niet vergrendeld is.

Roltrap in inspectiestand zetten.

Vergewissen dat er geen personen op de roltrap aanwezig zijn.


2


Roltrappen
Instappen omkeerruimte via luik

Uitglijden, verliezen van evenwicht

Vallen van omstanders in het luik

Afzetten van de werkplek conform het beschrevene bij regel 1.

Bij roltrappen met veel verkeer inspectie buiten de spits en anders in bijzijn van de onderhouder.

Gebruik instapvoorzieningen.

Gebruik instapvoorzieningen.


3

Roltrappen
Inspectie bewegende delen in bovenste of onderste omkeerruimte

Beknelling, meegetrokken worden, snijden.

Inspectie altijd in bijzijn onderhouder.

Inschakelen blokkeerschakelaar.

Handmatige tornbesturing.

Voldoende verlichting.

stapsgewijs bewegen.

Veilige positie bij bewegen.

Afspraken m.b.t. communicatie met monteur vastleggen.

Gebruik portofoon bij grote afstanden.


4


Roltrappen
Inspectie besturing kast bovenste of onderste omkeerruimte

Elektrocutie

Beknelling, meegetrokken worden, snijden.

Indien mogelijk: besturingskast eruit trekken en dan inspecteren.

Indien niet mogelijk:

Inspectie altijd in bijzijn onderhouder.

Inschakelen blokkeerschakelaar.

Handmatige tornbesturing.

Zorg voor voldoende verlichting.


5

Roltrappen
Inspectie Roltrapbaan


Beknelling, meegetrokken worden, snijden.


Inspectie altijd in bijzijn onderhouder.

Inschakelen inspectiebesturing.

Inschakelen blokkeerschakelaar.


Zorg voor voldoende verlichting.

Plaatsnemen aan de onderkant van de opening.

Goede communicatie en afspraken met de onderhouder


6

Roltrappen
Inspectie Roltrapbaan


Beknelling meegetrokken worden wanneer er in het gat van de roltrapbaan moet worden gekeken en delen van het lichaam zich in de roltrap baan bevinden. 


Alle maatregelen van regel 5.

Hoofdschakelaar uitzetten.


7

Lift
Opstappen op de lift

Vallen in schacht

Beknelling

Uitglijden, struikelen, vallen

Hekwerk op heffer dient aanwezig te zijn.

Bediening altijd met inspectiebesturing.

Blokkeerschakelaar altijd bij de hand houden voor nood.

Opstaprocedure volgen: 

Liftdeur openen

inspectiebesturing aan,

deur dicht en lift proberen te bedienen.

Indien de inspectiebesturing naar behoren werkt deur weer openen en de inspectie-stand opheffen.

Het proces herhalen maar dan met de blokkeer-schakelaar.


8

Lift
Inspectie geleiders bij het op en neer gaan van de lift.

Contact met bewegende delen

Beknelling, meegetrokken worden, snijden.

Bediening met inspectiebesturing

Draaiende delen voldoende afgeschermd.

Blokkerschakelaar bij de hand houden.

Binnen de baan van de liftcabine blijven

Voldoende afstand houden van de reling.


9

Lift
Inspectie geleiders bij het op en neer gaan van de lift.



Door onvoldoende ruimte boven of onder de lift: beknellen, pletten verbrijzelen van lichaamsdelen.

Alleen bedienen met inspectiebesturing.

Blokkeerschakelaar bij de hand houden.

Voorgeschreven vrije ruimtes benutten

10

Lift
Afstappen

Vallen in schacht

Beknelling

Uitglijden, struikelen, vallen

 

Afstapprocedure volgen: 

Liftdeur openen;

Afstappen;

Inspectiebesturing uitschakelen;

deur dicht en lift bedienen.


11Lift 
Inspectie liftput

Door onvoldoende ruimte boven, naast onder de lift: beknellen, pletten verbrijzelen van lichaamsdelen. 

Lift omhoog sturen

Onderste liftdeur ontgrendelen.

Blokkeerschakelaar vanaf de verdieping activeren;

Deur sluiten en proberen de lift op te roepen;

Als de lift blijft staan is de situatie veilig: deur weer openen en de put via de putladder betreden;

Na inspectie de put verlaten en vanaf de verdieping de blokkeerschakelaar weer goed zetten en de deur sluiten.

Voorgeschreven vrije ruimtes benutten



Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.